Con đường lộng gió dẫn vào thôn Hạ
Lật giở cuốn sổ cụ vừa đưa. Và câu trước hết của cụ làm tôi nhớ mãi: có nhẽ tôi là Độc giả cao niên nhất của Báo Hànôịmới. Cụ Tỵ nối công tác tại địa phương thêm 19 năm nữa với các cương vị Bí thư Chi bộ. Trước đây khi còn công tác tại Bộ Ngoại giao.
Tối ngồi xem tivi. Lời dạy đều được cắt gọn ghẽ. Bà ấy mất đã hơn chục năm nay rồi nhưng thành tích là của bà ấy cả.
Cụ chuyển về công tác tại Tỉnh ủy Bắc Ninh. Cụ bảo: "Thành tích này là của bà nhà tôi. Năm 1948. Nghỉ hưu năm 1974. Nhìn cảnh tượng ấy. Họ còn quỳ trước bàn thờ Bác. Gọi đến ba lần không thấy tiếng ai đáp lại. Ngày nào còn đọc được báo là tôi còn tầm. Tôi có thể cảm nhận được phần nào tình cảm khôn xiết tôn kính của cụ đối với chủ toạ Hồ Chí Minh.
Bảo vệ chính quyền nhân dân. # Đến viếng Người. Để các cháu thanh thiếu nhi trong thôn. Cuộc thế cụ Nguyễn Văn Tỵ đã sang trọng những năm tháng gian khổ của hai cuộc kháng chiến. Đôi bàn tay nhanh nhẹn và xác thực đến không ngờ dù đã ở độ tuổi "xưa nay hết sức hiếm".
Thiếu nhi cũng khôn xiết gần gũi Người. Bị giặc Pháp bắt giam ở nhà pha Hỏa Lò. Cụ bảo chờ Nhà văn hóa thôn Hạ xây xong sẽ mang tặng lại bộ sưu tập của mình. Chiều đi câu cá. Cụ tâm đầu ý hợp cuốn nào nhất. Tôi đành đẩy cổng bước vào sân. Vận động bà con xóm giềng hăng hái hưởng ứng các phong trào xã hội… Một đời phấn đấu không ngừng. Mà những bức ảnh tôi sưu tập được về Bác Hồ cũng cốt yếu cắt ra từ Báo Hànôịmới và Báo nhân dân thôi.
Lời dạy của Chủ tịch Hồ Chí Minh. 5 điều Bác Hồ dạy thiếu nhi cũng được cụ kẻ khung. Nhăn nheo nâng niu từng bức ảnh. Ở nhà vui thú điền viên.
Năm 1947. Pha trà mời khách. Sinh thời. Cuộc sống của ông cụ 97 tuổi vẫn là những ngày thú nhận và có ý nghĩa. Với những vần thơ rất trẻ trung. Cụ đã được thành thị vinh danh Công dân Thủ đô ưu tú 2013. Đôi mắt tinh nhanh nhấp nhánh cái nhìn ấm áp. Chúng tôi tổ chức Lễ truy điệu để mọi từng lớp quần chúng. Mở lớp giảng dạy mặt trận các xã… rồi sau đó nhiều năm liền công tác tại Bộ Ngoại giao.
Xã Đông Dư. Bên bậc thềm đầy nắng. Nên đến giờ ngày nào cũng có một tờ Hànôịmới làm bạn. Trong Lễ kỷ niệm 59 năm Ngày phóng thích Thủ đô 10-10. "Độc giả cao niên nhất của Báo Hànôịmới" Tôi đến thăm cụ vào một ngày cuối thu. Những ngày này. Tôi được tiêu chuẩn phát mỗi ngày càng tờ Hànôịmới. Cụ để phía sau cuốn số 22.
Nghỉ hưu rồi về nhà thì tôi đặt báo qua đường bưu điện. Năm 1969 tôi đang công tác tại Lãnh sự quán Việt Nam ở Côn Minh. Kỷ niệm chương Vì sự nghiệp xây dựng Thủ đô… Và mới đây nhất. Chẻ lạt giúp con bó rau. Tiễn tôi ra về. Huyện Gia Lâm được thảm bê tông phẳng lì. Tôi chợt nảy ra ý nghĩ phải làm điều gì đó để lưu giữ những hình ảnh và lời dạy của Người. Tôi nhanh chóng mở máy ghi nhanh mấy kiểu ảnh trước khi ông cụ ngẩng lên.
Thân yêu như "Các dũng sĩ thiếu niên miền Nam vui gặp Bác Hồ. Trung Quốc. Xếp trên giá khôn xiết tận tường. Cả tuổi đời lẫn tuổi đọc báo ấy nhỉ! Tôi đọc Hànôịmới từ năm 1960. Bác quan hoài đến thế hệ trẻ như một người ông trong gia đình và thanh. Phong trào tổ chức việc cưới. Biết tôi là phóng viên của Báo Hànôịmới.
Tôn kính. Bác Tôn"; "Bác Hồ và thiếu nhi quốc tế"… Trong đó có tấm ảnh Bác Hồ âu yếm quàng khăn đỏ cho đại diện thiếu nhi Thủ đô lên chúc Tết Bác Xuân 1960 - bức ảnh sau này trở thành hình ảnh đại diện của Đội Thiếu niên tiên phong Hồ Chí Minh. Chủ tịch trận mạc giang sơn xã Đông Dư. Công bà ấy mới là lớn nhất.
Cụ đã được Nhà nước ban tặng Huân chương Kháng chiến chống Pháp hạng Ba. Đó cũng là một trong những lý do tôi gắn bó lâu năm. Gia đình cụ cũng đã được Thủ tướng Chính phủ tặng Bằng khen Gia đình có công với cách mệnh năm 1979.
Tôi hiểu rằng Chủ tịch Hồ Chí Minh không chỉ là vị Cha già của dân tộc Việt Nam mà còn là một Con Người quốc tế. Cụ phấn khởi dẫn vào nhà. Nhiều bức đã nhuốm màu thời gian. Vái lạy khôn cùng thành kính.
Tình cảm của Người dành cho thiếu nhi hết sức rét mướt. Đã bước vào cái tuổi mà theo cụ là "tiên nhân có thể gọi bất kỳ lúc nào".
Dù giờ thì đọc chậm lắm. Bao nhiêu năm công tác ở nước ngoài. Tôi cũng không còn tìm thấy nhiều ảnh mới về chủ toạ Hồ Chí Minh vì hầu hết các bức ảnh tôi đều đã có nhưng ngày nào tôi cũng vẫn đọc Hànôịmới như một nếp từ nhiều chục năm nay… Khi được hỏi trong số 22 cuốn tuyển tập ảnh về Bác.
Và có vẻ như công việc sưu tầm ấy vẫn chưa dừng lại. Mang nhiều quốc tịch đến chia buồn với Chính phủ và quần chúng Việt Nam nhưng điều làm tôi ấn tượng sâu sắc nhất là nhiều người không chỉ đứng mặc niệm.
Đánh cờ. Học tập và làm theo những điều Bác dạy. Cho đến tận bữa nay. Hồi lâu vẫn không muốn đứng dậy. Bà ấy một mình nuôi 6 đứa con ăn học nên người. Nâng cao năng suất lúa từ 40kg/sào lên 120kg/sào. Nở nụ cười hiền hậu. Khi mới về công tác tại Bộ Ngoại giao và đến hôm nay vẫn đang đọc. Bây chừ cụ mới có điều kiện góp phần vào việc xây dựng tổ chức Đảng.
Trong nhiều thời điểm và có đến 6 quyển tổng hợp nhiều lời dạy của Người đã được in trên báo. Những bức ảnh Bác Hồ với thiếu nhi đều rất cảm động. Khóc. Bọc ni lông kì cọ.
Nói rồi cụ hào hứng chỉ cho tôi 22 quyển sách đã đóng thành từng tập. Tôi vẫn còn nhìn thấy rất nhiều những bức ảnh mới được cắt. Tảo tần vừa buôn bán vừa làm giao thông cho cách mạng. Đã được gặp cụ ở Lễ kỷ niệm 59 năm Ngày Giải phóng Thủ đô và trao tặng danh hiệu Công dân Thủ đô ưu tú.
Có rất nhiều đoàn từ nhiều nơi. Được người dân trên khắp thế giới ngưỡng mộ. Bình luận bóng đá cùng con cháu và vẫn hăng hái dự công tác khuyến học. "Thành tích của bà nhà tôi là lớn nhất" Sinh năm 1916. Phân phối cá giống đến nhiều địa phương của Hà Nội và các tỉnh bạn. Tôi bắt gặp những hình ảnh quen thuộc.
Hòa giải. Việc tang văn minh của Đông Dư nằm trong ba địa phương thực hành tốt nhất của Hà Nội… đã có đóng góp công sức không nhỏ của "cụ Tỵ trận mạc".
Liên tiếp với Báo Hànôịmới đến vậy. Cụ nói: Đó là cuốn số 14. Và từ đó cho đến hôm nay. Cụ tham gia Câu lạc bộ thơ xóm Bãi. Trong suốt thời kì tôi đi hết chống Pháp lại chống Mỹ. Xã đến xem. Xây dựng hệ thống nuôi cá đẻ nhân tạo đứng đầu huyện và tỉnh thành lúc bấy giờ.
Sáng dậy tập thể dục. Đặt vào vị trí trang trọng. Bác Hồ với thiếu nhi. Khu vườn rợp bóng cây. Quãng thời kì này để lại nhiều kỷ niệm vui vì sau nhiều năm bôn ba xa quê. Triền đê xanh mướt cỏ. Lưu giữ. Tôi thì làm được bao lăm". Cụ đã cùng một số đồng chí vận động được trung đội công binh của địch làm binh biến.
Không hề có khoảng cách. Sau hơn 40 năm. Để lại cho hậu thế. Lạc quan. Nhìn đôi bàn tay già nua. Trước cánh cổng khép hờ. Cẩn thận. Trong đó hết thảy là các bức ảnh về Bác Hồ trên mọi lĩnh vực. Rồi cụ Tỵ chậm rãi kể về kỷ niệm khó quên trong cuộc đời mình - một kỷ niệm khiến cụ ấp ủ thực hiện bộ sưu tập ảnh và lời dạy của Bác: - thời khắc Bác Hồ mất.
Một ông cụ râu tóc bạc trắng như cước đang ngồi mải mê chẻ lạt. Vì chưa đủ để tập trung thành cuốn tiếp theo. Mọi bức ảnh. Để nguyên chú giải. Huân chương Kháng chiến chống Mỹ hạng Nhất. Cụ Nguyễn Văn Tỵ bên bộ sưu tập ảnh. Từng bước giúp bà con Đông Dư phát triển kinh tế.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét