Thứ Ba, 8 tháng 10, 2013

Kỷ niệm nhỏ về một mẹo hay bài thơ lớn.

Nhưng trên hết và trước hết Tây Tiến là lịch sử

Kỷ niệm nhỏ về một bài thơ lớn

Nhắc đến Đại tướng Võ Nguyên Giáp là một sự trùng hợp tình cờ khi ông vừa mất. Không khí xúc động dâng trùm lên buổi tọa đàm khiến những phát biểu của tôi cũng đầy khúc khuỷu. Quang Dũng và thế hệ ông đã ra trận cầm súng và cầm bút hào hùng và hào hoa.

Tây Tiến là một trung đoàn quân đội. Càng xúc động hơn khi tất tật những người dự tọa đàm đã dành một phút tưởng niệm Đại tướng Võ Nguyên Giáp, đông đảo cán bộ chiến sĩ của trung đoàn Tây Tiến đã hi sinh và nhà thơ Quang Dũng. Không có Quang Dũng, Tây Tiến chỉ là Tây Tiến đơn thuần của một sự kiện lịch sử quân sự.

Cái chất trí thức của những người lính Hà Nội xếp bút nghiên lên đường đương đầu một thời đã trở nên niềm tự hào của một lớp người, thành truyền thống thiên nhiên như những gì vốn có.

Sau hơn hai giờ trên đường, chúng tôi đến đường Tây Tiến, phường thăng bình, TP Hòa Bình, và đi thêm hơn hai cây số nữa để đến khu vực diễn ra buổi lễ. Đúng cả. Từ đó đột khởi một đỉnh núi Tây Tiến trong thơ hiện đại VN mà mỗi câu chữ, mỗi dòng thơ vừa hằn vết chân hành binh vừa vút tiếng ca quân hành.

Quang cảnh buổi tọa đàm “Ta mãi là mùa xanh xưa” - Ảnh: Phạm Sỹ Sáu Gặp gỡ nhân 65 năm ra đời bài thơ Tây tiến Chúng tôi đi trong sương mờ của núi đá vôi nhấp nhô buổi sớm, trong nắng lơ mơ vừa dịu vừa oi. Lịch sử của một thế hệ. Có thể nói, chưa bao giờ và chưa ở đâu trên giang san này, một bài thơ viết về một thế hệ người trẻ Hà Nội khởi hành đánh giặc nơi phía tây thủ đô thân yêu của mình lại trở thành địa danh, trở thành tên riêng, trở nên huyền thoại sống.

Không chỉ có những mái đầu bạc của những người ngày xưa Tây Tiến mà còn có con cháu của họ, những mái đầu hoa râm xen kẽ những tóc xanh.

Nhưng hoài tưởng đến tướng Giáp vậy là cũng để chúng ta nhớ đến thi sĩ Quang Dũng đầu tiên ở nhân cách một người lính, một chiến sĩ trong đạo quân đương đầu giải phóng dân tộc dưới sự chỉ huy của một vị tướng tài tình mang tâm hồn nhân văn. Có Quang Dũng và bài thơ mang tên này của ông, Tây Tiến trở nên lịch sử của tâm hồn, của văn hóa, của ý thức một giống nòi.

Tây Tiến, Đôi mắt người Sơn Tây và một số bài thơ khác của nhà thơ Quang Dũng được giới thiệu trên tùng san Văn Học ở Sài Gòn năm 1970 đã như ăn sâu vào tôi, và tôi mang hồn thơ ấy lên mặt trận Tây Nam, làm một cuộc “tây tiến” khác của những người lính trẻ Sài Gòn sau giải phóng.

Và lịch sử của một con người, một thi sĩ. (Võ Nguyên Giáp,   đương đầu trong vòng vây   , NXB Quân Đội nhân dân, Hà Nội, 1995, trang 233).

Và đặc biệt là người, nhiều người. PHẠM SỸ SÁU Tây Tiến là lịch sử Trong một bài viết về thời kháng chiến chống Pháp, Đại tướng Võ Nguyên Giáp đã ghi nhận: "Một người đội viên trẻ tài hoa trong đoàn quân Tây Tiến ngày đó, sau này là thi sĩ Quang Dũng, đã có những câu thơ:   "Tây Tiến đoàn quân không mọc tóc/ Quân xanh màu lá dữ oai hùm/ Mắt trừng gửi mộng qua biên giới/ Đêm mơ Hà Nội dáng kiều thơm".

Cảm ơn một bài thơ đã theo tôi hơn 40 năm, một người thơ làm tôi cũng dõi theo trong chừng ấy chặng đường, và chợt hiểu giá trị nằm trong cuộc sống của dân chúng chứ không nằm trong những bản tuyên dương với lượng ngôn từ choáng ngợp. Nhà phê bình Phạm Xuân Nguyên - chủ tịch Hội Nhà văn Hà Nội - trong vắng đề dẫn buổi tọa đàm đã ôn lại chặng đường thơ và thế cuộc của nhà thơ Quang Dũng trong không khí trầm ấm và dạt dào cảm xúc.

Lịch sử của một dân tộc. "Ta mãi là mùa xanh xưa" trước nhất là cái xanh tâm hồn của những chiến binh trai trẻ coi nhẹ thân mình vì non sông.

Có người là con gái của trung trưởng đoàn trước nhất, có người là con cháu bạn văn Quang Dũng, và có cả những quan chức văn hóa địa phương. Nhiều người tham dự phát biểu về đoàn quân và bài thơ Tây Tiến, kể cả ôn lại một thời kì nan của tác giả và của cả bài thơ. Lịch sử của một đoàn quân. Tây Tiến là một tượng đài thi ca. Bài thơ Đôi mắt người Sơn Tây tôi đã trêu từ khi còn học đệ ngũ (lớp 8 hiện tại) mà nay khi đọc lên bỗng ngập ngừng quên mất khổ thơ thứ hai.

Sau mỏng đề dẫn, tuần tự các phát biểu và tham luận khác được nối tiếp nhau. Lịch sử của một cuộc chiến tranh. Tây Tiến thơ đã cấp sức sống cho địa dư non nước mặt trận, đã biến Tây Tiến đoàn quân thành bạt tử. Nhưng trên bãi đỗ xe và ngay trong sân của bảo tồn đã ngập tràn bóng xe.

Tây Tiến là một hướng đi quân sự. Trích đề dẫn   Những mùa xanh  Quang Dũng    của nhà phê bình  Phạm Xuân Nguyên.

Ban liên lạc Tây Tiến cùng với Hội Nhà văn Hà Nội và gia đình thi sĩ Quang Dũng tổ chức buổi tọa đàm này với chủ đề “Ta mãi là mùa xanh xưa” - một câu thơ của Quang Dũng. Tôi từ phương Nam ra, cũng được trân trọng giới thiệu. Những tưởng buổi tọa đàm diễn ra ngoài trời ở một nơi không ở ngay trung tâm TP sẽ có ít người tham dự.

Không có nhận xét nào:

Đăng nhận xét